Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

η Rafaellandria Corbusier παίρνει συνέντευξη από τον ανεψιό της Φώτη Αποστολίδη ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ




     Πολύ καιρό ήθελα να του πάρω μία. Βραδάκι Κυριακής, βρεθήκαμε στην ολυμπιακών διαστάσεων πισίνα μου στα βόρεια Λατσιά. Φορούσα ένα μπικίνι. Ο Φώτης ήρθε κατευθείαν από την πρόβα, ντυμένος πρόχειρα και βγάλε το κραγιόν σου, τι ντεκαντάνς κι αυτοί οι ηθοποιοί. Καθίσαμε στο μπαράκι που μόλις μου είχε τελειώσει ο Πέτρος ο Πελεκάνος, σε στυλ Μύκονος, με τραπεζάκια έξω, ο Φώτης μου είπε πως μοιάζει με ταβέρνα και λείπουν οι τσιπούρες και οι τιμές. Πάντα κυνικός και καταπληκτικός ο άτιμος. Μια μελαγχολία διαπερνά τα μάτια του καθώς κοιτάζει διακριτικά τις ρώγες μου που διαγράφονται στο μικροσκοπικό μου μπικίνι. Το λιόγερμα καθρεφτίζεται στα κοκτέιλ που μας ετοίμασε ο Σεργκέι. Δίνω εντολή στη Γιουλμπαχάρ να πατήσει το REC και αρχίζουμε:

    Υδροχόος με ωροσκόπο Ταύρο και φεγγάρι στο ψάρι. Αυτό σημαίνει ελεύθερο πνεύμα, γείωση και ευαισθησία. Πως τα καταφέρνεις βρε θηρίο;

     Είμαι αντιφατικός. Δεν πλήττω ποτέ με την πάρτη μου.

Δηλαδή δεν βαριέσαι ποτέ;

     Φυσικά και βαριέμαι. Αλλά και οι μέρες της βαρεμάρας, έχουν ώρες, στιγμές - κιβωτούς που ξεσπάνε άλλη στιγμή σε έμπνευση. Και όταν συμβεί αυτό με διασκεδάζει ο εαυτός μου.

Καλά. Ας πάμε στα θεατρικά. Γιατί δεν σε βλέπουμε στην τηλεόραση; Μήπως θεωρείς πως ο ηθοποιός δεν πρέπει να είναι σελέμπριτης; Αυτές είναι παλιές απόψεις. Και το "εντέχνως" που ήσουν γκεστ για κάποιες σεζόν σταμάτησε. Δεν θες να είσαι αναγνωρίσιμος;

     Νόμιζα θα μιλούσαμε για το θέατρο.

Σκάσε και απήντησε μου.

    Να σας απηντήσω. (Γέλια, μόνος του). Αν ερχόταν κάτι καλό, θα το έκανα. Αλλά κι εγώ δεν επένδυσα στην τηλεόραση. Παρά το σκουπιδαριό, που δεν είναι τόσο ακραίο ώστε να μου τραβήξει το ενδιαφέρον (δηλαδή εγώ είμαι φαν του Big Brother), γι' αυτό και δεν βλέπω τηλεόραση, είμαι ανοιχτός αν προκύψει κάτι να το κάνω. Πάντα όμως είχα το θέατρο ως απόλυτη προτεραιότητα. ΄Αφησα και το ραδιόφωνο, που το λατρεύω, για το θέατρο, επειδή τότε δεν κολλούσαν οι ώρες και έπρεπε να παίζω παιδικό.

Θα ξαναγυρνούσες στο ραδιόφωνο;

     To ραδιόφωνο κονσέρβα δεν με αφορά. Εγώ έπαιζα από Βέρα Λάμπρου, μέχρι Φαραντούρη. Με ενδιαφέρει ένα ραδιόφωνο προσωπικής ιδιοσυγκρασίας, και δεν εννοώ βέβαια το καρακιτσαριό του κάθε βλάκα που παίζει τρία έντεχνα και λέει μαλακίες με ζεστή φωνή. Μόνο μια τρομοκρατική εκπομπή θα με αφορούσε. Αλλά ούτε και αυτή η ξεφτίλα που ο εκφωνητής (και σε καμία περίπτωση παραγωγός μουσικών εκπομπών) λέει την ώρα ανά πεντάλεπτο με αφορά. Βεβαίως δεν ακούω  ραδιόφωνο.

Συγγνώμη, αλλά πως ενημερώνεσαι;

     Υπάρχει ένας τρόπος να σου έρχονται αυτά που πρέπει ή σου ταιριάζουν. Από το ίντερνετ έχω πρόσβαση στο σκουπιδαριό που εγώ γουστάρω, έχω μια τεράστια συλλογή που καλύπτει το τρίπτυχο τρας/κιτς/καλτ. Ακούω μουσικές, και γενικά μπορώ καλύτερα να επιλέξω εγώ τι ενημέρωση θέλω.

Τέλος πάντων πάμε πίσω στα θεατρικά. ΄Ενα πρόβλημα που έχω εγώ όταν λέω πως ο ανεψιός μου είναι ηθοποιός, είναι πως δεν με πιστεύουν επειδή δεν έχω σήριαλ να τους πω πως είσαι μέσα.

     Να τους λες πως γυρίζει ένα πολύ καλό θέατρο.

Το λέω, αλλά, χέστο. Δηλαδή όλα καλά στο θέατρο;

     ΄Όχι βέβαια. Υπάρχει πολλή βλακεία και στο θέατρο. Αλλά όπως και να το κάνουμε ο ναός της τέχνης της Υποκριτικής είναι το θέατρο. Είναι αρχέγονη δόνηση αυτή. Είμαι φανατικός σινεφίλ για παράδειγμα, αλλά φοβάμαι πως δεν θα με ενδιέφερε τόσο να παίζω σε μια ταινία. Προτιμώ να βλέπω μία ταινία.

Και έτσι βάζεις το λιθαράκι σου στον πολιτισμό.

     ΄Όχι βέβαια. Δεν με αφορά να βάλω λιθαράκι στον πολιτισμό και δεν με αφορά ο πολιτισμός. Δεν με ενδιαφέρει βεβαίως και η ακαδημαική προσέγγιση της τέχνης. Με ενδιαφέρει η αισθαντικότητα. ΄Όταν εκφράζομαι αισθαντικά, τότε τα πράγματα λειτουργούν για μένα.

Και από χρήμα;

     Ζούμε σε μια χώρα τεταρτοκοσμική. Το να είσαι καλλιτέχνης δεν είναι πολύ χρήσιμο, γι' αυτό και δεν πληρώνεσαι καλά. Αυτοί που κόπτονται για τον πολιτισμό, λίγο ενδιαφέρονται για το βιοτικό επίπεδο αυτών που (υποτίθεται) τον υπηρετούν. 

Βγάζεις προς τα έξω την εικόνα ενός δύσκολου ανθρώπου.

     Είμαι. Αλλά στη δουλειά, σαν ηθοποιός, είμαι πολύ συνεργάσιμος. Σέβομαι το όραμα του σκηνοθέτη και προσπαθώ να ενταχθώ σε αυτό. Αφήνω τον μοναχικό δημιουργό απ' έξω και προσπαθώ να είμαι λίγο συν-δημιουργός. Να φτιάξω το ρόλο μου, μαζί με το σκηνοθέτη. Να μην είμαι πίθηκος που εκτελεί διαταγές. Το λέω αυτό διότι η δουλειά μας είναι μια τριτογενής δημιουργία. Προηγείται το κείμενο, ακολουθεί ο σκηνοθέτης και μετά εμείς. Αν έγραφα βιβλία ή ζωγράφιζα πίνακες θα ήμουν ελεύθερος. Η μερική σκλαβιά του ηθοποιού, που βεβαίως είναι επιλογή και μοίρα μου, δεν μου επιτρέπουν να είμαι τόσο δύσκολος. Σε όλα τα υπόλοιπα ναι, είμαι όσο δύσκολος γουστάρω.

Ποια είναι η αγαπημένη σου στάση στο σεξ;

     Tώρα αυτό που κολλάει; (Γέλια, μόνος του),

Η ζωή είναι ατέλειωτο γαμήσι. (Γέλια, εγώ). Τι σιχαίνεσαι περισσότερο;

     Την αγένεια. Αν μου μιλήσεις καλά να κάτσω να με γαμήσεις που λέει ο λόγος. Αν όμως μου μιλήσεις απότομα, κάνω ένα βήμα πίσω και στη χειρότερη περίπτωση, μπροστά. Σιχαίνομαι τους ψεύτες, όλους όσοι δεν έχουν επίγνωση της άγνοιάς τους, τους τελείως μη Καρτεσιανούς κήνσορες που ωρύονται για την αισθητική των άλλων, ενώ είναι μπουρτζόβλαχοι, τους ποιητές "να 'χαμε, να λέγαμε"... Η λίστα δεν έχει τελειωμό. Εξάλλου τι να λέμε τώρα... ΄Όλα κρίνονται κατά περίπτωση. Γενικεύουμε και λέμε "μισώ τους ψεύτες, τους φασίστες" κτλ για να συνεννοηθούμε αλλά, το ά-τομο, μια λέξη που δεν αγαπούσα λόγω υπερ-χρήσης, είναι που θέλει το χάδι ή τη σφαλιάρα του ή τίποτα ή κάτι άλλο. Σιχαίνομαι που η προσωπική ελευθερία του καθενός, εξαρτάται από την οικονομική του δύναμη. Γενικώς σκατά τα έχει κάνει η ανθρωπότητα και δεν φέρω ευθύνη.

Ας Προυστρέψουμε λίγο την κουβέντα, μιας και το ερωτηματολόγιο του Προυστ είναι τόσο δημοφιλής.

     Δημοφιλές.

Αυτό. Για λέγε. Ποιον εκτιμάς περισσότερο.

     Εμένα. Αν όχι περισσότερο, σίγουρα είμαι από τα πιο εντάξει πλάσματα που ξέρω λίγο.

Πότε ένιωσες ευτυχισμένος;

     "Τότε που κυνηγούσα τους ανέμους". Νόμιζα ήμουν δυστυχής.

Πως θα ήθελες να πεθάνεις;

     Δεν θα ήθελα να πεθάνω.

Αν δεν ήσουν αυτό που είσαι, τι θα ήθελες να είσαι;

     "Αυτός που γύρευα, είμαι". Ελύτης.

Αγαπημένος ποιητής.

     Καρυωτάκης.

Βουνό ή θάλασσα;

     Προυστ δεν το λες, αλλά θάλασσα.

Μίλησέ μας για το πιο εξωφρενικό πράγμα που σου έχει συμβεί.

     ΄Εχω εσένα θεία. (Γέλια, κι από τους δύο, διότι έχω αυτοσαρκασμό). Γενικά είμαι βίος και πολιτεία. Η αυτό-βιογραφία μου είναι ο κρυμμένος άσσος στο μανίκι μου και τον φανερώνω, αλλά πόσοι θα διαβάσουν τη συνέντευξη;

Πιστεύεις στο θεό;

     ΄Οσο πιστεύει Αυτός σε μένα. Πάντως τον έχουμε υπερεκτιμήσει. Τη δουλειά την άφησε μισή.

΄Ισως για να γίνει το ταξίδι του άνθρωπου προς τον πολιτισμό και τη θέωση. Σημασία έχει το ταξίδι όχι η Ιθάκη.

    Σημασία έχει το ταξίδι εφόσον φτάσεις στην Ιθάκη, Πας στο ξενοδοχείο σου, τακτοποιείσαι και βγαίνεις την πρώτη σου βόλτα και λες, να, έφτασα. Να θαλασσοδέρνεσαι μόνο, ευχαριστώ, δεν θα πάρω, το έχω δει το έργο. 

Μα αγαπάς την ατέλεια.

     Μόνο αυτή έχει ομορφιά. Αλλά μην τρελαθούμε κι όλας.

Πάνω σε αυτή τη φράση μας διέκοψε ο Σεργκέι. ΄Ηταν ώρα για το μασάζ μου. Ο Φώτης πήρε τα τσιγάρα του και κάθισε πιο πέρα. Η Γκιουλμπαχάρ του έφερε φοντάν και λικέρ που τόσο αγαπάει. Γδύθηκα και με καβάλησε ο Σεργκέι. Συνεχίσαμε τη συνέντευξη όπως ήμουν, αλλά δεν πρόλαβε η Ρουμάνα να την απομαγνητοφωνήσει κι έτσι θα δημοσιεύσω άλλη μέρα το υπόλοιπο. ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ. Ο ΦΩΤΗΣ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙ ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ. ΞΕΣΠΩ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟΝ ΑΠΟΚΛΗΡΩΣΩ ΚΙ ΕΓΩ!

Ραφαελλάντρια.

















Κυριακή, 30 Ιουλίου 2017

αχ ηθοποιοί...




     Αχ ηθοποιοί... Τους έλεγες "αναστενάρηδες". Ετερόκλητο ρεπερτόριο.
     Και κάποιος άλλος μου έλεγε "μη γίνεις εσύ ηθοποιός, εσύ είσαι μορφωμένος". Κι εσύ έλεγες πως μόνο αυτή η δουλειά μπορεί να χωρέσει την πνευματική μου αλητεία. Απαλλαγμένος από την ευθύνη της πρωτογενούς δημιουργίας, μα με το σώμα, τα δόντια, τα νύχια, το λαιμό και το στομάχι μου, ό,τι έχω, σε ό,τι κατάσταση είναι, με την πρώτη, κατεργασμένη πια, ύλη.

     Ηθοποιοί, που μεταξύ μας λέμε πως είμαστε οι χειρότεροι, πως ο καλύτερος έχει προδώσει τη μάνα του. Ηθοποιοί, που όταν μας πιάνουν οι καλές μας, μια κλισέ οδύνη μας ενώνει, μια μάσκα απαρηγόρητου κλόουν, που κάτι προσφέρει στον κόσμο.

     ΄Ελεγες για τον Κατράκη, που δεν εντυπωσιαζόταν με το σουξέ των συναδέλφων του. "Και τη μαιμού μου να βάλω να κάνει το ίδιο πράγμα κάθε βράδυ, κάποια στιγμή θα το κάνει καλά". Και μου έλεγες, παροτρύνοντάς με να γίνω μαιμού, να πω για τον ποιητή "απεταξάμην", να μάθω πως η ζωή είναι πιο απλή: συνθήκη, συνθήκη, συνθήκη, συνθήκη, άντε και καμιά σύνθεση. Άντε και λίγη αφαίρεση. Και λίγη "αισθητική της υποκριτικής".

     Σου έλεγα "μα οι ηθοποιοί είναι σε συνεχή τριβή με τα κείμενα", μου έλεγες για τον κίνδυνο της εξειδίκευσης, συνθήκη, συνθήκη, συνθήκη. "΄Ολο τον κόσμο γύρισες μα τίποτα δεν είδες".

     Ηθοποιοί, έλεγες, δόξα, τίγρη γδαρμένη.

     Λένε πως ο πολιτισμός μιας χώρας κρίνεται από το βιοτικό επίπεδο που απολαμβάνουν οι άνθρωποι που την υπηρετούν. Πολιτιστικές πολιτικές που αγνοούν πλήρως το πασίγνωστο πια "ηθοποιός, φως, νερό, τηλέφωνο". Ηθοποιοί που είναι, ηθοποιοί που δεν είναι, ηθοποιοί που θα μπορούσαν να είναι, αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και κατακυριεύσατε την αχανή χώρα της υποκριτικής και να πάει να γαμηθεί κάθε τέρας, ιερό και μη, και κάθε λογιστής του πνεύματος: συνθήκη, συνθήκη, συνθήκη.

     Κύπρος 2017, ακατάλληλη χώρα για το επάγγελμα του ηθοποιού, συνθήκες, ακόμα και για τους πιο ταλαντούχους ή τυχερούς, δύσκολες. Συνθήκες, συνθήκες, συνθήκες.

      Φ.Α.

   

   

Τετάρτη, 12 Απριλίου 2017

άλλο η καλλιτεχνία παιδί μου, κι άλλο βοηθός μικροβιολόγου




     Αν το "κυπριακό" είναι πρόβλημα, δεν είναι πολιτικό, είναι πολιτιστικό. Σκέφτομαι πως αν γεννιόταν ένας νέος (άλλος) Μπέκετ στον τόπο μας, θα απορρίπταμε το έργο του ως παρά φύσιν δραματική ασέλγεια. Θα του προσάπταμε δραματουργικές ατέλειες, και θα ήταν ακριβώς αυτές που καταχωρήθηκαν ως αρετές του έργου του, στον επίσημο Δυτικό πολιτισμό.
     Δεν θα ξεχάσω ποτέ την ατάκα Κύπριου θεατράνθρωπου: "δεν θα υπάρξει ποτέ μεγάλος Κύπριος θεατρικός συγγραφέας". Η χαμηλή μας (μερική και ειδική) εθνική αυτοεκτίμηση, όχι άδικα ζυμωμένη με τη ζωή και τη σκέψη μας, τυφλώνει. Είμαστε πια έτοιμοι να καταλογίσουμε στο DNA μας πνευματική ανεπάρκεια.
     Αυτό βέβαια δεν εμποδίζει πολλούς ανθρώπους να παρακολουθούν εργαστήρια θεατρικής γραφής, να σπουδάζουν δραματολογία, να σπουδάζουν σκηνοθεσία, να παίρνουν πτυχία και μεταπτυχιακά. Η συνειδητοποίηση της πνευματικής φτώχειας, οδηγεί περισσότερους στην γνώση (όποια να 'ναι, γνώση να 'ναι κι ό,τι να ΄ναι), παρατηρείται δηλαδή μια βουλιμία σχετικά με τις σπουδές, που έρχεται όχι ως κοινωνική επιταγή (αυτό θα ήταν ευχής έργον), ούτε, τις περισσότερες φορές, ως βαθιά προσωπική ανάγκη για εξέλιξη (και αυτό θα ήταν ευχής έργον, και είναι όταν συμβαίνει), αλλά ως προσωπική πορεία προς μια πιθανή επαγγελματική καλύτερη θέση (που είναι σαφώς ισχνή ελπίδα, αλλά είναι ελπίδα) και κυρίως ως σίτιση του ΥΠΕΡ-ΕΓΩ που όταν δεν μπορεί να βασιστεί σε κάποιο ορατό ταλέντο, έχει ένα τρόπαιο να περιφέρει: ένα χαρτί. Αν μη τι άλλο δίνει έναν άερα. Και έχει μεγάλη ανάγκη ο άνθρωπος από αέρα...

     Με την ίδια βουλιμία που μετά την εισβολή οι περισσότεροι Κύπριοι επιδόθηκαν με θεαματικά αποτελέσματα επιτυχίας στον νεοπλουτισμό, τώρα ένας νέος νεοπλουτισμός, πνευματικός πια, θερίζει κοσμάκη. Από τα πολλά και μεγάλα αυτοκίνητα, τα σπίτια, τις πολυκατοικίες (συχνά αναφέρονται ως μέγαρα), και τις περιπτώσεις ημιαστικών περιοχών, που χτίζουν οικία και βοηθητικά, αφήνουν την οικία σχεδόν άθικτη και χρησιμοποιούν τα βοηθητικά, περάσαμε στην υποχρέωση να σπουδάσουν όλοι, κάτι. Και να μην αρκεί ένα χαρτί, αλλά να χρειάζονται περισσότερα. Εν τω μεταξύ, το πνεύμα παραμένει ακατοίκητο, καθώς από το σχολείο στο πανεπιστήμιο, και με τέσσερα μεταπτυχιακά, ο μέσα άνθρωπος δεν αλητεύει με απολαυστικά "εξωσχολικά" αναγνώσματα ή ταινίες ή μουσικές, τα μόνα που προσφέρουν πραγματική παιδεία, ηδονές, και όχι ψυχαναγκασμούς για πόντους σε ιδρύματα.

     ΄Ολοι μου οι καλοί φίλοι, μου λένε να γράψω θέατρο κι εγώ δεν γράφω, ξέρω πως είναι το πιο δύσκολο είδος, δεν είναι λογοτεχνία καν. Κι όμως, κάπως ήρθαν τα πράματα και βρέθηκα πριν λίγο καιρό με έναν τύπο που ήθελε να πει μια ιστορία μέσα από ένα θεατρικό έργο. Αφού αμφισβήτησε τη δική μου ικανότητα να γράψω ένα, και περηφανεύτηκε για τη δική του ικανότητα επειδή έχει παρακολουθήσει εργαστήρια θεατρικής γραφής στο εξωτερικό, δεν κατάφερε τελικά να πει μια ιστορία και, προς τιμήν του, το παραδέχτηκε.
     Κάτι ακόμα πιο εκνευριστικό συνέβη σε μια συνεδρία που αφορούσε στις θεατρικές επιχορηγήσεις. Εκεί και τότε πετάχτηκε ένας νεαρός και υποστήριξε την άποψη πως θα έπρεπε να επιχορηγούνται μόνο θεατρικές παραστάσεις που έχουν σκηνοθέτη με σπουδές, που αλλού, στη σκηνοθεσία! ΄Όταν αντέδρασα μου είπε όταν είμαι άρρωστος να μην πηγαίνω σε γιατρό με πτυχίο και του είπα πως εξισώνει τους υδραυλικούς του σώματος με τους δημιουργούς. Και ευτυχώς το βούλωσε γιατί είχα έτοιμη την ατάκα πως γιατρός με πολλά πτυχία έχει χαντακώσει δικό μου άνθρωπο και έκανε λάθος διάγνωση. Διότι ναι μεν ο γιατρός πρέπει να έχει πτυχίο, αλλά δεν αρκεί. Η ιατρική βεβαίως είναι επιστήμη, αλλά υπάρχουν και καλοί και κακοί γιατροί. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΟΣΑ ΣΥΝΘΕΤΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΣΕ ΠΥΚΝΩΣΗ.
     Και πριν λίγο καιρό αποχώρησα από μια εκδήλωση, όταν ακολουθώντας εξαιρετικούς συναδέλφους, θα έπρεπε να απαγγείλω την ποίηση κάποιας ποιήτριας που δεν ήταν ποιήτρια, αλλά εκδίδει ακατάπαυστα. Αφού με κόλλησε στον τοίχο μιλώντας μου για την ανωτερότητά της και αυτό που κάνει τη ζωή της πιο σημαντική από αυτήν του περιπτερά ή του μπακάλη, και μόλις άρχισα να διαβάζω για να με ακούσει (κάτι σαν πρόβα) και με ήθελε πιο... επικό και άρχισα να πέφτω πάνω σε στίχους άθλιους, αραιούς, κοινότοπους, την κόλλησα εγώ, αποχωρώντας. Τη θέση μου κάλυψε υπερταλαντούχος συνάδελφος και εγώ έχω το βιβλίο της, σκέφτομαι μάλιστα να μοιράσω αποσπάσματα στους μαθητές μου, όχι για να δουν τι ΔΕΝ είναι ποίηση (αυτό είναι σαφές σε όποια αράδα κι αν πέσεις στην τύχη), αλλά για να δουν τι είναι αυτό που λέμε INSTANT CULT.

     Βεβαίως μόνο η ποίηση έχει γλυτώσει από την ακαδημαική λαίλαπα, προς το παρόν, και γι' αυτό το αναφέρω.  ΄Όλα τα υπόλοιπα, κι αν είναι δυνατόν (!), οι τέχνες, περνάνε σιγά σιγά σε μια ακαδημαική σφαίρα, που χρήσιμη και αποδοτική είναι μόνο σε ανθρώπους που και χωρίς αυτήν, πάλι θα έκαναν καλά τη δουλειά τους. Υπάρχουν θαυμάσιοι σκηνοθέτες με σπουδές και θαυμάσιοι χωρίς. Οι σπουδές είναι καλές, ή άλλοι δρόμοι προσωπικής ανάπτυξης είναι επίσης καλοί, όταν υπάρχει αυτή η ασθένεια που λέγεται ταλέντο. Στις τέχνες λοιπόν και σε όλες τις δουλειές της πνευματικής αλητείας, προέχει αυτή η ασθένεια, ο προσωπικός πολιτισμός και βέβαια η αισθαντικότητα.

     Ας γράψω κι εγώ την αισχρή κοινοτοπία πως με αυτό το κειμανάκι, ένα λιθαράκι θέλω να βάλω, για να αλλάξει ο κόσμος προς τα μένα, και να αναφέρω πως ο σημαντικότερος ΄Ελληνας μελετητής και αναλυτής της Δυτικής Λογοτεχνίας τον εικοστό αιώνα, δεν πήγε ούτε μια μέρα στο πανεπιστήμιο. Δεν τον αναφέρω, όποιος τον βρει, κερδίζει ένα βιβλίο του. (Μπορείτε να με βρείτε στο facebook ή να μου γράψετε ή να με γράψετε).

     Φώτης Αποστολίδης
    

Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

βραβεία θεάτρου Κύπρου




     Αν εξετάσει κάποιος βραβεία κάθε είδους και βεληνεκούς, από την "καλύτερη μηλόπιτα στην Αλαμπάμα", μέχρι τα "Νόμπελ λογοτεχνίας", θα διαπιστώσει πως ανάμεσα σε εξαιρετικές μηλόπιτες (κι ας μην μπορεί να τις δοκιμάσει, παρά μόνο υποθετικά) και θεούς της γραφής (μπορεί να τους δοκιμάσει), υπήρξαν και ατυχή, κατά την κρίση του, περιστατικά. Επειδή για τις μηλόπιτες δεν έχω στοιχεία, μπορώ να αναφέρω τους εθνικούς μας, Ελύτη και Σεφέρη. Σαφώς και ο Σεφέρης δεν είναι ατυχές περιστατικό, υπάρχει όμως μια κοινότητα ανθρώπων που θεωρεί την ποίησή του υπερεκτιμημένη. Κανένας Ρίτσος, κανένας Καββαδίας, κανένας Αναγνωστάκης και σίγουρα κανένας Καζαντζάκης. Σεφέρης: για ανθρώπους της μάρκας μου, ο καλός μας ποιητής, δεν πλησιάζει την απαστράπτουσα σκοτεινή δύναμη ενός Καρυωτάκη. Και αναφέρω το παράδειγμα του Σεφέρη, επειδή υπάρχει μία σεβαστή μειοψηφία που συμμερίζεται αυτές τις απόψεις. ΄Αρα δεν μιλάμε εδώ μόνο για τα γούστα κάποιου Φώτη, αλλά για κάτι που, δίκαια ή άδικα, εκφράζει, εν μέρει κοινές, σκέψεις, που εδώ που τα λέμε ουδέποτε εκφράστηκαν με φρικαλέα "κοινόλεκτα" σχήματα. Στις μειονότητες που παρέμειναν μειονότητες χρωστάει ο κόσμος πολλά: με εξωφρενικές ή όχι αμφισβητήσεις υποσκάπτουν το τέρας του επίσημου πολιτισμού. Αυτού που εξισώνει τον Σολωμό με τον Σεφέρη με την χοντράδα της κατάποσης του υπνωτικού χυμού από χόρτα αμφίβολης ποιότητας: η επιτυχία! Και ο χρόνος δεν βάζει τα πράγματα πάντα στη θέση τους. Το τρισχαριτωμένο "μεγιεμελέ" είναι διαχρονικό τραγούδι, όπως η Συννεφιασμένη Κυριακή.

     Τέτοιες παντρειές και τσουβαλιάσματα, σαν το παραπάνω παράδειγμα, είναι διασκεδαστικά τερτίπια και τίποτε παραπάνω. Σε έναν θεσμό βραβείων, η σοβαρότητα του ίδιου του θεσμού κρίνεται από τις υποψηφιότητες, παρά από την αξία του παραλήπτη του βραβείου. Στην περίπτωση των βραβείων θεάτρου Κύπρου, δεν παρατηρώ, και βεβαίως μιλώ άκρως υποκειμενικά, μια αισθητική (ας πούμε) συνέπεια στις υποψηφιότητες. Εδώ, και ας συγχωρεθούν οι αναφορές διότι μνημόνευσα όλα αυτά, δεν τσακωνόμαστε αν είμαστε Χατζιδακικοί ή Θεοδωρακικοί, δεν είναι δηλαδή θέμα γούστου.  Η ποικιλία και η ανισότητα ποιοτήτων δεν είναι ευχάριστη, αν και κανονικά, και με εκπλήσσει ο εαυτός μου, θα έπρεπε: η αντίφαση είναι άνευ προηγουμένου και ιδού ένα ακόμα τερατώδες παράδειγμα: αν τα βραβεία ήταν αλλού και άλλοτε, θα ήταν σαν να βάζαμε τον (όχι αγαπημένο μου) Αγγελόπουλο, ούτε καν δίπλα στον Δαλιανίδη, αλλά δίπλα στον δημιουργό του υπέροχου, για το είδος του, Ρόδα τσάντα και κοπάνα νούμερο 2.

     Αν και στην κατηγορία των σκηνοθετών δεν παρατηρείται τέτοια ανισορροπία, είναι όλοι τους άξιοι (παρά τις απουσίες που θα μπορούσε ο καθένας μας να επισημάνει), (έτυχε), σε άλλες κατηγορίες συνυπάρχουν πανάξιοι άνθρωποι στη δουλειά τους, με κάτι περιστατικά άλλης κοπής. Στην τελετή - συντέλεια της τελευταίας απονομής στις 27 του Μάρτη, εκφράζεται αυτή η ανισορροπία: η Καραμπέτη και ο Φωκάς Ευαγγελινός, θα αναβιώσουν με σοφιστικέ προθέσεις το "ΜΠΡΑΒΟ ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΓΙΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΦΟΡΑ" της Ρούλας Κορομηλά. Αυτό, έρχεται και δένει, προσδίδει μια συνέπεια στη βραδιά και αντιπροσωπεύει τη λογική των υποψηφιοτήτων, αν τις συγκρίνουμε. Η βραδιά θα συντελεστεί με συντελεστές στη συντέλεια καθώς είναι η τελευταία απονομή. ΄Ένα ακόμα στοιχείο που καθιστά τα φετινά βραβεία αμφίβολης χρησιμότητας: τι νόημα έχει να βραβεύεται κάποιος σε έναν θεσμό που ήδη έχει ανακοινωθεί πως καταργείται; Πως η λογική του "όποιος πρόλαβε βραβείο πήρε" θα λειτουργήσει στις ψυχές υποψήφιων και άλλων παριστάμενων; Τι άλλο από την έννοια της συνέχειας προσδίδει κύρος σε έναν τέτοιο θεσμό; Το αγαλματίδιο που παραλαμβάνει ο νικητής στην κατηγορία του, έχει αξία, όταν λειτουργεί ως σκυτάλη για τον επόμενο.

     Η αξιολόγηση καλλιτεχνικού έργου με την συμπλήρωση δελτίων τύπου ΠΡΟΠΟ είναι μια προβληματική κατάσταση. Αυτό όμως που εμένα με καίει εδώ και καιρό είναι η έλλειψη ενός κοινού αισθητικού κώδικα, μιας κοινής αντίληψης για τα πράγματα, που την εννοώ ως ένα συμπαγές σώμα (των δημιουργών και του κοινού) με όλες μας τις απαραίτητες διαφορές: δεν εννοώ κανέναν οδοστρωτήρα, αλλά εκείνη την πυκνότητα που μέσα στη διαφορετικότητα έχει πάνω κάτω μια αντίληψη για το καλό, το κακό ή το μέτριο. Εκεί που άλλου πρέπει να πέσουν τα σύνορα, εμείς πρέπει να τα δημιουργήσουμε, για να τα καταρρίψουμε αργότερα.

     Το τι μπαλαφάρα λέγεται ή γράφεται, το πως σε μια τόσο μικρή και αναμφισβήτητα υποανάπτυκτη πολιτιστικά κοινωνία, στην οποία ο ηθοποιός που αφοσιώνεται στο θέατρο δεν μπορεί να ζήσει από αυτό ή άλλος δεν το τολμά καν και χαραμίζεται σε μαλακίες, το γεγονός πως άνθρωποι που θαυμάζω θα συνυπάρξουν στις 27 του μήνα με "περιστατικά", η συνεχής έκπληξή μου για τη βλακεία που δεν συνηθίζεται η άτιμη, η κόπωση που έρχεται, ακόμα και για δημιουργούς που το παλεύουν ακόμα και είναι ενεργοί, το θαύμα να βλέπεις εξαιρετικό θέατρο, αλλά να στήνεται με αίμα που δεν μπορεί να είναι ανεξάντλητο, με κάνουν να σκέφτομαι διάφορα: κάτι να κάνουμε. Και η φίλη μου η Τ., άξια συνάδελφος, λέει: ''δεν έχω όρεξη να κουνήσω το μικρό μου δαχτυλάκι". Καθώς όλοι μαζί συρφετός, όλοι συνάδελφοι, δεν... δεν λέει...

Φ.Α.

ΥΓ: Στα προηγούμενα βραβεία ο Βαρνάβας Κυριαζής δεν ήταν καν υποψήφιος για την ερμηνεία του στην παράσταση "Κόκκινο".


    

Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2016

πως να αρχίσεις το τσιγάρο εύκολα και γρήγορα




     Αν και θιασώτης της άποψης πως αυτός που πρώτος κάνει το λάθος, όταν αυτό συνιστά πρωτογενές λάθος και όχι σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι του, φταίει διπλά, πρώτον επειδή λάθεψε και δεύτερον επειδή λάθεψε πρώτος, είμαι εξίσου σκληρός και με αυτόν που δεν αποδέχεται τη συγγνώμη, πεισματικά, επειδή, ίσως, το λάθος του άλλου του ήρθε σαν δωράκι, για να εκφράσει εμμονές, νευρώσεις, θυμούς και άλλα πάθη.

     Μας άφηναν στη Σχολή, να καπνίζουμε, όταν έβρεχε, μέσα στην τάξη και μόνο στο διάλειμμα, με την πόρτα, βεβαίως βεβαίως, ανοιχτή. ΄Ηταν μια τρυφερή υποχώρηση από τη διεύθυνση, καθώς οι αίθουσες που τότε κάναμε μάθημα, ήταν ουσιαστικά δύο μαγαζιά. Στεκόσουν στην πόρτα, βρεχόσουν, άμα έβρεχε. Η αλήθεια είναι πως υπήρχε μια ελαστικότητα στο θέμα του τσιγάρου, ήταν και άλλοι καιροί, οι πιο πολλοί δάσκαλοί μας κάπνιζαν στο μάθημα. Συχνά, οι πιο γοητευτικοί από αυτούς, (ας μη λέμε ονόματα, τι θα πει ο κύκλος μας), στις ωραίες τους μέρες, στη ρέντα τους, σε ωραίους λόγους για την υποκριτική και το θέατρο, έφτιαχναν με τα τσιγαράκια τους, ακούσια, μια ατμόσφαιρα μαγική (λυπάμαι που γράφω τέτοιες κοινοτοπίες, αλλά η πρωτοτυπία δεν είναι στο τσεπάκι). Φέρναμε κι εμείς ρεσώ και ανάβαμε κεράκια, σβήναμε τα σκληρά φώτα ιατρικού εργαστηρίου της αίθουσας και αφήναμε μόνο αυτά που φώτιζαν τη μικρή μας σκηνή, μπερδευόταν και ο καπνός στο πρόσωπο και τα λόγια του δάσκαλου ή της δασκάλας και κάτι γινόταν, που δεν θα γινόταν, αν τα λόγια δεν ήταν μαγικά, κι ας είναι ο καπνός η ουσία των πραγμάτων, γενικώς. Εδώ υπερίσχυε ο λόγος.

     Κάποιοι κάναμε και τις κουτσουκέλες μας. Ανάβαμε και κανένα στη ζούλα μέσα στην τάξη, όταν δεν έβρεχε. Μας έγινε παρατήρηση, συμμορφωθήκαμε, καπνίζαμε έξω.
     Μια μέρα άναψα ένα στο θρανίο, για να μη βγάζω έξω αναπτήρα και πακέτο (διότι απ' έξω δεν επέστρεφες μέσα εύκολα με αναπτήρα και πακέτο) και διέσχισα την αίθουσα, δυο βήματα δηλαδή, και πετάχτηκα έξω. Γραμμή καπνού δεν λες αυτό που έβγαλε το αναμμένο τσιγάρο, ένα μικρό φαντασματάκι ήταν στην μέσα ατμόσφαιρα, που κι αυτό το πήρε ένα αεράκι από την πόρτα και το έβγαλε έξω.
     Η συμφοιτήτρια όμως με είδε. Και αργά, μεσάνυχτα, μετά το μάθημα, με πήρε τηλέφωνο για να διαμαρτυρηθεί. Της ζήτησα συγγνώμη και της υποσχέθηκα πως δεν θα το ξανα-ανάψω μέσα στην τάξη. ΄Όμως, η κουβέντα κράτησε πολύ. Δεν της αρκούσε η συγγνώμη, ούτε η υπόσχεση. ΄Ηθελε εγγυήσεις πως δεν θα το ξανακάνω. Μετά από μία ώρα, που προσπαθούσα να είμαι ευγενικός, και να αποσύρω το επιχείρημα "για μια στιγμούλα ήταν μόνο", άρχισα άλλο τροπάρι. "Εφόσον δεν σε ικανοποιεί η απάντησή μου να απευθυνθείς στη διεύθυνση, να με καλέσουν, να με συνετίσουν". Εκείνη το χαβά της: "Μα δεν θέλω να σε καταγγείλω ("καταγγελία": παραδοσιακό έθιμο της Κύπρου), έχω κάνει παράπονο για το τσιγάρο, θέλω να σιγουρευτώ πως δεν θα το ξανακάνεις". Τα αρχίδια πρήζονταν, αλλά τα ήθελε ο κώλος μου; ΄Ηταν και καιροί που είχα ακόμα κέφια και αντοχές, υπήρχε μια σκοτεινή διασκέδαση σε αυτόν τον βασανιστικό διάλογο, μάλλον μαζοχιστική, διότι μ' άρεσε, αλλά υπέφερα. ΄Όταν πια είδα πως το θέμα εδώ δεν ήταν η πράξη μου, αλλά η μη συμβατότητα, επιστράτευσα χιούμορ και ειρωνεία. "Η ώρα πέρασε φίλη, έχει πάει δύο το πρωί και πρέπει να κοιμηθώ. Δεν ξέρω πως μπορώ να σου υπογράψω συμβόλαιο. Ζητώ συγγνώμη και υπόσχομαι πως θα προσπαθήσω να μην το ξανακάνω. Επειδή όμως με ξέρω, είναι μαθηματικώς βέβαιον πως όσο και να προσπαθήσω θα έρθει η στιγμή, που η αυτοκυριαρχία μου δεν θα είναι ισχυρή και θα καπνίσω ένα ολόκληρο μέσα στην τάξη. Καληνύχτα".
     ΄Ακουσα μόνο ένα ααααααα και έκλεισα το τηλέφωνο. Και φρόντισα βέβαια να μην ξανακαπνίσω μέσα, αλλά με χαιρεκακία θυμάμαι την απόγνωση που της προκάλεσα έστω για εκείνο το βραδάκι και υποφέρω στην ιδέα πως απροστάτευτος από άλλους κι από μένα τον ίδιο, έζησα τη μισή μου ζωή. Και βέβαια αυτά είναι εύθυμες ιστορίες. Υπάρχουν χειρότερα.

     Και από τα χειρότερα είναι αυτές οι φωτογραφίες πάνω στα τσιγάρα. Προτιμώ να αγοράζω αυτά που λένε πως επιδρούν στη γονιμότητα, όχι στη στύση προς θεού, ή αυτό με το μωρό με την πιπίλα - τσιγάρο που είναι τρισχαριτωμένο. Ξέρει κι ο περιπτεράς, είμαι καλός πελάτης, και δεν μου δίνει καρκίνους και εγκεφαλικά.
     Νιώθω πως οι εικόνες δεν προκαλούν την προσδοκώμενη (;) αντιπάθεια στο τσιγάρο, αλλά στην αρρώστια. ΄Ισως γι' αυτό ξεπουλάνε οι ταμπακιέρες: δεν ξέρω αν θα μειωθεί το κάπνισμα, ξέρω πάντως πως πολλοί φίλοι που δεν αντέχουν τις εικόνες βολεύουν αλλιώς τα τσιγάρα τους, ενώ, άλλοι, όπως εγώ, απλώς, πια (και το πια ήρθε νωρίς), δεν κοιτούν το πακέτο. Η απολαυστική διαδικασία "πιάνω πακέτο, βγάζω τσιγάρο" γίνεται λίγο στα τυφλά. Είναι θέμα χρόνου να τις συνηθίσουμε κι όλας.

     "Αέρινος σαν την αναπνοή" γράφει ο μεγάλος, "ο καπνός έχει κάτι το βαθύτατα πνευματικό - όχι μόνο επειδή πνέει μαζί με την εισπνοή και την εκπνοή, αλλά κυρίως γιατί αφυπνίζει το εγώ με ένα ναρκωτικό νανούρισμα, σάμπως να το βυθίζει σε ένα βαθύτερο στρώμα σημασιών". Τι να συνεισφέρει τώρα η ταπεινότης μου, στο περί καπνών και άλλων πνευμάτων θέμα; Μας τα είπε, μέσω SANTE, και η μανιώδης του καπνού Ζ., μας το φωνάζουν εδώ και αιώνες καπνοί πολέμων, σιβυλλικοί χρησμοί και Ινδιάνοι. Χωρίς φωτιά καπνός δεν βγαίνει. "Τσιγάρο ατέλειωτο, βαρύ η μοναξιά μου", το αγαπημένο μου κάποτε τραγούδι (αν δεν είχε παραμείνει έντεχνο, διότι τα τραγούδια αλλάζουν, θα ήταν ακόμα το πιο αγαπημένο), αν το είχε πει ο Καζαντζίδης θα ήταν από τα μεγάλα εθνικά, πνευματικά, τραγούδια.

     Η αλήθεια είναι πως έχω προσπαθήσει να το μειώσω, τα κατάφερα μάλιστα κάποτε, με τη βοήθεια της μητρός μου, της οποίας το μόνον αμάρτημα ήταν να καπνίζει μια ζωή, για εφτά ζωές (τελικά έζησε μόνο μία και όχι ως εκεί που θα μπορούσε να πάει, δεν πρόλαβε να γεράσει), η οποία μου έδινε μόνο εφτά τσιγάρα την ημέρα και αυτό κράτησε για αρκετό καιρό. ΄Ένα το πρωί με τον καφέ, ένα φρι, ένα μετά το γεύμα, ένα με τον απογευματινό καφέ, άλλο ένα φρι, ένα μετά το δείπνο, κι ένα τελευταίο φρι, και η μέρα ολόκληρη γινόταν μια βασανιστική αρίθμηση σταθμών, κάθε σταθμός ένα τσιγάρο δρόμος. ("Ας ήτανε ο πόνος ένα τσιγάρο δρόμος για να τον περπατήσω" και "η ζωή μου όλη, είναι ένα τσιγάρο, που δεν το γουστάρω κι όμως το φουμάρω). Υπαρξιακά τραγούδια, βαριά πυροβολικά που δεν καταλαβαίνουν από καρκίνους και συνάχια.

    Ο Σαρτρ δοκίμασε να το κόψει και κατάλαβε πως ο καπνός δεν ήταν συνοδός, αλλά η ουσία των γεγονότων. "Κόβοντας το τσιγάρο αφαιρούσα από το θέαμα το ενδιαφέρον του, τη γεύση από το απογευματινό φαγητό, τη φρεσκάδα από την πρωινή εργασία". Ακόμα και τις μέρες που νιώθεις πως η ευαισθησία σου έχει πάει περίπατο, ένα τσιγαράκι, γίνεται συμβάν. Δεν το συζητώ, για την ανακουφιστική του δράση, στη δράση και στην αδράνεια, για το ξελαμπικάρισμα στη θολούρα, για την αποφόρτιση σε ένα διάλειμμα στην εντατική εργασία, για την ιερή του κατάβαση στα σωθικά, μετά την μασαμπούκα, που θυμίζει τη θνητή μας φύση. Ο καπνός, που τόσο βλάπτει την υγεία, ευθύνεται για την πνευματικότητά μας και στο βαθμό που του αναλογεί, και για μεγάλο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς και δραστηριότητας.

     Σήμερα 2 Δεκεμβρίου θέλω να το μειώσω, τουλάχιστον. (Δύο, επειδή τίποτε δεν είναι ένα, ως γνωστόν). Και γράφω αυτό το κείμενο, μεταξύ άλλων, για να δεσμευτώ, πέρα από την ανάγκη μου να διατυμπανίσω πόσο ηλίθιες είναι οι φωτογραφίες πάνω στα πακέτα, ιδίως αυτή με τον γυμνό άνδρα που κοιμάται σε εμβρυακή στάση και από κάτω λέει πως το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο σεξουαλικής ανικανότητας. Η φωτογραφία θα ήταν αποτελεσματική μόνο αν μας έδειχνε ένα μαραμένο πέος, όχι μόνο του, αλλά μπροστά σε ένα ορθάνοιχτο αιδοίο. Ο άντρας που κοιμάται γυμνός κρατώντας το κεφάλι του (το πάνω) και τραβώντας το σεντόνι, δίνει την αίσθηση πως περνάει καλά, μην πω πως ηδονίζεται. Για άλλους βασανίζεται. ΄Όπως το βλέπει κανείς. (Πάντως υπάρχουν άνθρωποι που περνούν και μόνοι τους καλά).

     ΄Εχει καιρό που σκέφτομαι να το μειώσω, πρώτα πρώτα για τη φωνή μου, διότι ήμουν καλός τραγουδιστής και τώρα δυσκολεύομαι. ΄Επιανα κάτι ψηλές εγώ... Η αφορμή, να το σκεφτώ, δεν ήταν αυτές οι εικόνες, ήταν που έλβεπα την Whitney Houston να καίγεται μέσα στο ταλέντο της (υπεράνθρωπες δυνατότητες), όταν ήταν στα πάνω της. I will always love youuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu live. ΄Αραγε κάπνιζε;

     Μια φορά το έκοψα για δύο εικοσιτετράωρα. Προς το τέλος της δεύτερης μέρας, μου ήρθε μέσα σε ένα αυτοκίνητο ο καπνός στα μούτρα. Μύριζε άσχημα και με ενόχλησε. Σκέφτηκα πως αν δεν ήμουν καπνιστής, δεν θα το άντεχα και θα ήμουν, αντικαπνιστής σαν την συμφοιτήτριά μου, όχι στη συμπεριφορά (προς θεού, προς θεού), αλλά στην ουσία: ουδείς δεν πρέπει να ανέχεται τον καπνό του άλλου στη μούρη ή στο χώρο. Τώρα αν θα γίνουμε Καναδάς (όπως με ενημερώνει η κομψή μου Χ.) που σε στέλνουν εκδρομή για ένα τσιγάρο, είναι άλλη συζήτηση.

     Επιμένω πάντως πως οι σκληρές εικόνες δεν βοηθάνε. ΄Εχασα άνθρωπο από το τσιγάρο, έχω πιάσει τον καρκίνο με τα χέρια μου, κάποτε με πιτσίλισε και στο πρόσωπο και μυαλό δεν έβαλα. Θα βάλω με το παιδάκι με την πιπίλα;

     Αντιφατικός, ώστε να περιφρουρώ την υγεία μου και να της σκάβω το λάκκο, δεν κάπνισα ποτέ χόρτο στη ζωή μου, ούτε μια τζούρα. Σκέφτομαι να απευθυνθώ σε κανέναν φίλο που εμπιστεύομαι, επειδή είμαι χέστης, πολύ φοβιτσιάρης, να μου δώσει λίγο να δοκιμάσω, (φοβάμαι πως θα ζαλιστώ και θα λιποθυμήσω). Τέλος πάντων, να εθιστώ σε κάτι άλλο, σαφώς πιο υγιεινό και να το κόψω το ρημάδι. "Θα πεθάνουν, μα κάνουν πως δεν το ξέρουν" φωνάζει η νεκρή ανθρωπότητα για τους ζωντανούς με τις ασφαλισμένες υγείες, είμαι αποτυχημένος και βλάκας, αδύναμος, ένα μηδενικό. Και το εννοώ.

Φ.Α.



    
    
    

Σάββατο, 12 Νοεμβρίου 2016

ο μεγάλος εαυτός Α' μέρος: ο δημιουργός και η καρπουζού


                                                                                                                                στην Μ. και στον Θ.

     Αν και κρατώ την άποψη της Μ. πως ο κόσμος δεν χωρίζεται σε έξυπνους και βλάκες, πλούσιους και φτωχούς, καλούς και κακούς, αλλά σε αισθαντικούς και μη, ξανασκέφτομαι τους καλούς και τους κακούς, δηλαδή ξέρω πια πως υπάρχουν άνθρωποι καλής και κακής πάστας, πως το λένε.
     Το θέμα μου όμως τώρα δεν είναι οι διαχωρισμοί, αλλά τι είναι αυτό που κάνει τελείως αντίθετους ανθρώπους να μοιάζουν σε κάτι. (Κάτι σημαντικό λέμε τώρα, ανθρωπάκια είμαστε όλοι που χέζουν, το ξέρω). Και το βρήκα στο πεδίο που με κόφτει: το ταλέντο. Οι ταλαντούχοι και οι ατάλαντοι μοιάζουν σε ένα κομβικό σημείο: έπαρση, οίηση, ψώνιο. Πέρα από τους σεμνούς, που όλοι τους σεβόμαστε, τόσο που δεν τους σχολιάζουμε, οι υπόλοιποι στον στίβο είναι ψώνια. Γίνεται αλλιώς; Μπορεί και να γίνεται. Πάντως, όσο διαφορετική κι αν είναι η έπαρση του ταλαντούχου (άμυνα που με τα χρόνια γίνεται, συχνά, επιθετικής και καλπάζουσας μορφής), από αυτήν του ατάλαντου (επίθεση σκέτη), στο ίδιο σκαμνί του πόνου καίγονται και οι δύο. Τι κι αν πρώτος υποφέρει από τη ζήλεια των άλλων, τι κι αν ο δεύτερος υποφέρει από ανεπάρκεια και από την ίδια του τη ζήλια; Οι συμπεριφορές μοιάζουν, τόσο που μπερδεύεις ποιος είναι ποιος. Και τα μπούτια σου, κάποτε. Μήπως και οι σεμνοί δεν είναι τουλάχιστον, χονδρικά, δύο ειδών; οι σεμνοί οι καθαρόαιμοι (που δεν τους σχολιάζουμε), και οι άλλοι που διατυμπανίζουν τη σεμνότητά τους;

     Η Μ. έλεγε στους ατάλαντους: "έχεις κάτι από το ταλέντο. Την έχθρα του". Εκείνη μιλούσε για τη λύσσα του να υπάρχεις μέσα στην τέχνη, και μάλιστα με επιτυχία, που βασανίζει προικισμένους και μη, με την ίδια ένταση. Κάτι τέτοιο ήθελα να πω στον πρόλογο.

     O Θ. μου είπε μια ιστορία για κάποιον δημιουργό, άνθρωπο της τέχνης:

     Ο δημιουργός λοιπόν είδε τον Θ. να χαιρετά και να αγκαλιάζει στο δρόμο μία καρπουζού, μία γυναίκα που πουλούσε καρπούζια ή καρπουζοχυμό, δεν κατάλαβα ακριβώς. Ο Θ. την ρωτούσε τι κάνει, με μια οικειότητα και χαρά μεγάλη που την ξανα - συνάντησε. Ο δημιουργός όμως δεν το είδε με καλό μάτι όλο αυτό. ΄Επιασε τον Θ. και του είπε: "καλά, εσύ, καλλιτέχνης άνθρωπος, καταδέχεσαι και μιλάς και αγκαλιάζεσαι με την καρπουζού;''

     ΄Ετυχε να έχω δει τουλάχιστον μία δουλειά του συγκεκριμένου δημιουργού. Είναι και στη μοναδική, στο νησί, παράσταση που την έχω κάνει με ελαφρά στο διάλειμμα. Τόσο πολύ ήθελα να φύγω, που προτίμησα να πάω να κάτσω στο αυτοκίνητο, με είχαν κλείσει στο πάρκινγκ, αντί να δω το υπόλοιπο έργο. ΄Ένα θείο κείμενο στραπατσαρισμένο από πλήρη ανεπάρκεια. Αλλά το ότι δεν άντεξα τη δουλειά του δεν είναι προς θάνατον, μπορεί εγώ να ήμουν ανεπαρκής θεατής, μπορεί όλη αυτή η αισθαντικότητα για την οποία επαίρομαι, να είναι μια φούσκα και να είμαι βλάκας. Η ιστοριούλα όμως, που δεν χρειάζεται να διασταυρώσω (διότι προσπαθώ να μην καταπίνω ό,τι μου λένε), πιστεύω δηλαδή τον Θ., με έκανε να σκεφτώ πως μάλλον δεν αδίκησα τον δημιουργό. Κάτι δικά μου που με βασανίζουν, κάτι αντιφάσεις εξοντωτικές, με φέρνουν σε μια νέα αποκάλυψη που με αφήνει έκπληκτο, δηλαδή τελείως βλάκα, καθώς οι βλάκες μένουν συνήθως έκπληκτοι (ή τα παιδιά θαύματα κύριε Χαριτόπουλε): η αποδοχή μιας άποψης, ακόμα κι όταν αυτή συνιστά κλισέ. Αρχίζω να (ξανά)πιστεύω, αυτό που απέρριπτα από καθαρή ανάγκη μόνο να αντιλέγω (που είναι μεν σπουδαίο, αλλά ηλίθιο αν του προσδώσεις καθολική διάσταση), πως καλός στην τέχνη σου είσαι όταν προσπαθείς να γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος, μέσα στην τέχνη σου, έξω από την τέχνη σου, πίσω από την τέχνη σου, κάτω από την τέχνη σου και τα λοιπά.

     Το "να γίνεις καλύτερος άνθρωπος", που σημαίνει πως μιλάμε για βασανισμό - κακορίζικο προνόμιο μόνο καλής πάστας ανθρώπων είναι μεγάλο θέμα και να που μου κλωτσάει το κλισέ και να που ο ίδιος εαυτός μου λέει να το αποδεχτώ και να σκάσω. Αυτή η ιδέα δε, αυτός ο κοινός τόπος, μέσα στα σκατά οποιασδήποτε δουλειάς, δεν εφαρμόζεται εύκολα. Και τι να πω για εφαρμογή, όταν αδυνατώ να γράψω έστω τηλεγραφικά δυο αράδες για αυτήν την προσπάθεια; Μήπως επειδή το θέμα μου είμαι εγώ; Μήπως ο μεγάλος εαυτός μου υπαγορεύει και γράφω για να διαβάσουν τρεις άνθρωποι και να πουν: και μόνο που τον βασανίζουν αυτά τα θέματα δείχνουν τι καλό παιδί είναι;

     Δεν είμαι, κι αν είμαι, δεν θέλω να είμαι, που είναι σαφώς χειρότερο. Θέλω να πιάσω τον δημιουργό από τον γιακά και να του πω πως αν τύχαινε εκείνο το βράδυ, αντί να δω το έργο του, να πέσω πάνω στην καρπουζού, κι αν ήταν και καλοκαιράκι, η προσφορά της θα ήταν με μεγάλη διαφορά πιο σημαντική στη ζωή μου. Διότι ένας άνθρωπος που μπορεί να σε δροσίσει μέσα στην πυρά, είναι σαφώς πιο χρήσιμος από έναν μέτριο ή κακό δημιουργό. Ο δήμος επωφελείται από το καρπούζι, από το έργο όχι. Εκτός αν είσαι ο Michael Jackson ή ο Σαρλώ ή ο Φελίνι κτλ. που και πάλι το σώμα προέχει και αν διψάς πολύ θα πιεις τον καρπουζοχυμό και όχι το 8 1/2. Αυτή είναι και μία μικρή ένδειξη πως δεν υπάρχει αθανασία ή επόμενη ζωή.

     Κινδυνεύω δηλαδή. Φοβάμαι πως σύντομα θα θέλω να ποιώ ήθος, όχι με την αρχαιοελληνική σημασία, αλλά με αυτήν του συρμού. Κινδυνεύω τελευταία μέσα σε μια δίνη, που θέλει να φτύσει την ηθική ανεπάρκεια. Θεε μου μην καταντήσω κήνσορας ή εισαγγελέας εφετών. Προσπαθώ να καταλάβω τι μου συμβαίνει και γράφω για να διαβάσω τη σκέψη μου. Μια αμετροέπεια με μαστίζει, καλή ώρα, αντί "να σκάσω και να κάνω τη δουλειά μου". (Το έπαιξα, έκανα τον ψυχίατρο). Όλα τα καινούργια μου μότο είναι του συρμού. Η "σύνθεση", λες και ανακάλυψα την Αμερική σαν Κολόμβος του κώλου, σέρνεται κολοβά (επειδή πίσω έχει η αφαίρεση την ουρά και δυο ουρές σε ένα σώμα δεν χωράνε, έχουμε φανταστεί ανθρώπους με τρία κεφάλια, με δύο, και πάνω ουρές όχι) και χλιαρά πάνω στο ισχνό σώμα της καταπονημένης μου αφαίρεσης. Συγχωρήστε μας. Εμένα προσωπικά για την ομαδοποίηση και όλους τους ηθοποιούς: είμαστε πλάσματα που δεν μπορούμε να αντλούμε παρά μόνο από τις αντιφάσεις μας και κυρίως από την αντίφαση της ανεπάρκειας και μιας ακλόνητης πίστης.

     Ψάχνοντας τον εαυτό σου, χάνεις τους ρόλους σου, που είναι σαφώς πιο ουσιαστικοί από την αφεντομουτσουνάρα σου. Ο πιο αληθινός Φώτης που ξέρω, είναι αυτός που κόβει βόλτες σαν άδικη κατάρα, με παλιακά πτι φουρ στο χέρι από συνοικιακό ζαχαροπλαστείο και χαζεύει κουτσουλιές περιστεριών. Αν τον δείτε πείτε του πως τον ψάχνω. Δεν θα τον απασχολήσω πολύ. ΄Έναν καφέ να πίνουμε δυο - τρεις φορές τη βδομάδα.

     Φ.Α.


    

     Σημείωση: το Β' μέρος αυτού του κειμένου θα γραφτεί μέσα στο 2017.

    

    

Πέμπτη, 3 Νοεμβρίου 2016

η Μελίνα και ο Νομικός ή "σκέφτομαι και γράφω"




     Όχι δεν θα λύσω εγώ το φλέγον, εδώ και αιώνες, ζήτημα των ορίων της σάτιρας. Σκέφτομαι όμως γραπτώς, δηλαδή δεν σκέφτομαι πρώτα και μετά γράφω, σκέφτομαι και γράφω ταυτόχρονα, (ελπίζω να καταργήθηκε αυτή η σαχλαμάρα και να αντικαταστάθηκε με το παλιό και πολύ πιο σωστό, αν και μονοσήμαντο, "έκθεση ιδεών"), με αφορμή μία πρόσφατη κόντρα που ξέσπασε στη νησάρα μας, όταν η Μελίνα Καραγεωργίου, δημοσιογράφος του ΡΙΚ και τα τελευταία χρόνια ανταποκρίτρια του σταθμού στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision, εξέφρασε τη δυσφορία της για τα σχόλια του δημοσιογράφου Μαρίνου Νομικού για τη δουλειά της.

     Ιδού τα γεγονότα κατευθείαν από το site της Επιτροπής Δημοσιογραφικής δεοντολογίας:

     Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (19/24/5/2016) από τη Μελίνα Καραγεωργίου εναντίον του δημοσιογράφου Μαρίνου Νομικού για «χυδαία και σεξιστική» επίθεση εναντίον της, με ανάρτησή του στο Twitter.
Το παράπονο αφορούσε σε σχόλιο του Μαρίνου Νομικού για την περιγραφή του πρώτου ημιτελικού του διαγωνισμού τραγουδιού της Eurovision στις 10/5/2016. Ειδικότερα, ο Μαρίνος Νομικός έγραψε το ακόλουθο σχόλιο στο Twitter : «Τα αστεία Μελίνα μου είναι όπως τα αρχίδια στην πίπα. Πρέπει πρώτα να τα πιάσεις για να μπορείς να αποδώσεις #eurovisioncy #eurovisiongr . »
Η παραπονούμενη ανέφερε πως επρόκειτο για ένα σχόλιο «άκρως προσβλητικό, για το οποίο οποιοσδήποτε χαρακτηρισμός είναι λίγος». Το tweet, όπως ανέφερε, διαβάστηκε ή μπορούσε να διαβαστεί από οποιονδήποτε χρήστη του διαδικτύου.
Επίσης ανέφερε:
«Πρόκειται για σχόλιο που ασφαλώς ουδεμία σχέση έχει με την καλόπιστη κριτική, ούτε καν την κακόπιστη, αλλά για μια πρόστυχη προσβολή και συκοφαντική δυσφήμηση. Αισθάνομαι προσβεβλημένη ως επαγγελματίας δημοσιογράφος, ως γυναίκα, ως πολίτης. Πρόκειται για ανήθικη επίθεση που μου προκάλεσε ψυχική οδύνη και αγανάκτηση…».
Εξ άλλου, ανέφερε πως ο Μαρίνος Νομικός, απαντώντας σε δικό της tweet στο οποίο επεσήμανε ότι η αναφορά του αποτελούσε χυδαιότητα και σεξιστικό παραλήρημα, έγραψε : «@Melina_Kara «Φυσικά και θα έπαιζες το χαρτί του σεξισμού - ελλείψει επιχειρημάτων. Περάσαμε καλά στις διακοπές στη Σουηδία δημοσία δαπάνη;»
Η παραπονούμενη υποστήριξε πως η αναφορά αυτή αποτελούσε προσβολή για την ίδια και το ΡΙΚ ότι την έστειλε για διακοπές και όχι για κάλυψη του διαγωνισμού, κατηγορώντας το ΡΙΚ έμμεσα ότι σπαταλά δημόσιο χρήμα.
Ο Μαρίνος Νομικός απάντησε στο παράπονο αναφέροντας πως ο λογαριασμός στον οποίο αναρτήθηκε το επίμαχο tweet είναι δικός του και γράφτηκε κατά τη διάρκεια της ζωντανής μετάδοσης του διαγωνισμού της Γιουροβίζιον «όπου έπρεπε μεταξύ άλλων να υποστούμε και την «περιγραφή» της εν λόγω συναδέλφου». Ανέφερε επίσης ότι το tweet γράφτηκε σε ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ λογαριασμό στον οποίο γράφει ως Μαρίνος Νομικός και όχι με τη δημοσιογραφική του ιδιότητα και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο αν βριζόταν με την παραπονούμενη στον δρόμο, θα μπορούσε να επέμβει η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Ο Μαρίνος Νομικός παραδέχθηκε ότι το σχόλιό του ήταν «πρόστυχο, χυδαίο και σχεδόν πορνογραφικό –όπως πολλά από τα tweets μου, είναι το γνώριμο στιλ μου», αλλά ήταν ένα αστείο και σε καμιά περίπτωση σεξιστικό, «εκτός κι αν η κα Καραγεωργίου θεωρεί την πίπα αποκλειστικό γυναικείο προνόμιο (ας την πληροφορήσει κάποιος ότι την κάνουν και άντρες)»
Πρόσθεσε πως το tweet αναφερόταν στον τρόπο που η παραπονούμενη «αντιλαμβανόταν τα αστεία (ή πιο σωστά που ΔΕΝ) των Σουηδών διοργανωτών και έκανα έναν παραλληλισμό με το πιάνω και το «πιάνω», χυδαίο μεν και ίσως κακόγουστο όμως αφορούσε καθαρά τη δουλειά της».
Εξ άλλου, έθεσε το ερώτημα «από πότε η αναφορά σε μια καθόλα συνηθισμένη σεξουαλική πράξη είναι σεξισμός; Επειδή απευθύνθηκα σε γυναίκα;» προσθέτοντας πως προσωπικά δεν κάνει ποτέ τέτοιες διακρίσεις φύλου.
Περαιτέρω ανέφερε πως «το χυδαίο χιούμορ και η καφρίλα δεν είναι για όλους – αυτοί όμως που δεν το αντέχουν ας μείνουν μακριά από το Twitter, υπάρχουν πάντα το FB και το Instagram».
Τέλος ανέφερε πως όταν αντιλήφθηκε πόσο πολύ την πείραξε την παραπονούμενη διέγραψε το επίμαχο tweet γιατί δεν ήταν στην πρόθεσή του να προσβάλει κανένα, προσθέτοντας πως «αν παραμένει «συγκλονισμένη», «σοκαρισμένη» και «βαθιά προσβεβλημένη ως προσωπικότητα» από το tweet, τότε έχει την ειλικρινή μου συγγνώμη. Ήταν χιούμορ. Χυδαίο μεν αλλά χιούμορ».


     Το μήνυμα δεν ήταν σεξιστικό. Αναφέρεται σε αρχίδια, τα οποία προφανώς εδώ δεν περιγράφουν όσχεο και τα γνωστά μπαλάκια που περιέχει, αλλά τα κότσια που λέμε. Εξ' άλλου κυρίες με αρχίδια, πολλές, και κύριοι χωρίς, ουκ ολίγοι. Προς τιμήν του ο Νομικός παραδέχεται πως το σχόλιο του ήταν χυδαίο, και προς τιμήν του το αφαίρεσε.

     Ομολογώ πως μπορώ να κατανοήσω την πικρία της Μελίνας, με την οποία μάλιστα έχουμε συνεργαστεί, όταν για κάποια φεγγάρια πέρασα από τη δουλειά του δημοσιογράφου, πριν με καταπιεί, ευτυχώς, το θέατρο. Το κορίτσι αυτό, πέρα από τις σπουδές της, έχει παιδεία, κάνει μια χαρά τη δουλειά της και στη Γιουροβίζιον, κρατώντας ένα ωραίο μέτρο, μεταξύ της πλάκας που έχει ο διαγωνισμός και της σοβαρότητας που ο έχει ο ίδιος διαγωνισμός, ως θεσμός (σαν ιδέα μια χαρά είναι και κάποτε διαγωνίζονται διαμάντια). Δεν ουρλιάζει όπως αρκετοί εν Ελλάδι σχολιαστές που καπελώνουν το θέαμα και, ας το τονίσουμε, μιλά καλά ελληνικά. Ο Μαρίνος Νομικός, από την άλλη, είναι έξυπνος και οι ατάκες του είναι καλές επειδή καταφέρνουν να αποδώσουν, συχνά τηλεγραφικά, την στρέβλωση της κοινής λογικής. Αυτό είναι κατ' εμέ το χιούμορ ή ακόμα και η σάτιρα, ή έστω ένα από τα βασικά συστατικά τους: αυτό ΤΟ ΠΡΑΓΜΑ που δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς μια σοβαρή αναφορά στα κοινωνικά στερεότυπα, ακόμα και στα κλισέ, για να μπορέσει να τα τουμπάρει. Κι εμείς στο θέατρο αυτόν τον δαίμονα αντιμετωπίζουμε: την κοινή λογική. Μόνο που εκεί καλούμαστε, ή θα έπρεπε να καλούμαστε, να την κάνουμε κομμάτια, ακόμα κι αν το έργο απαιτεί να την ξανα-συνθέσουμε.

    Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας πάντως πήρε θέση. Ιδού ένα απόσπασμα αυτής:

Ο Μαρίνος Νομικός είναι γνωστός δημοσιογράφος-σχολιαστής σε διάφορα έντυπα επί τηλεοπτικών και κινηματογραφικών θεμάτων. Η Επιτροπή θεωρεί πως, αν και ο ίδιος χαρακτηρίζει το λογαριασμό του «προσωπικό» πλείστα όσα μηνύματά του εκπηγάζουν από τη δημοσιογραφική του ιδιότητα. Στην προκειμένη περίπτωση σχολιάζεται με την κριτική ματιά του δημοσιογράφου η εργασία ενός άλλου δημοσιογράφου, προς την οποία απευθύνεται μάλιστα με συναδελφική οικειότητα, π.χ. «τα αστεία Μελίνα μου…»
Υπό το φως των ανωτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε ότι έχει αρμοδιότητα να κρίνει το tweet του Μαρίνου Νομικού το οποίο ανάρτησε στο Twitter, όπου θα μπορούσαν να το δουν χιλιάδες άτομα και να το διαβάσει οποιοσδήποτε. Ο Μαρίνος Νομικός έθεσε το ερώτημα «εάν βριζόμασταν με τη Μελίνα στο δρόμο θα μπορούσε να επέμβει η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας».
Η απάντηση είναι αρνητική. Όμως στην προκειμένη περίπτωση δεν επρόκειτο για ένα ιδιωτικό μήνυμα, αλλά για μήνυμα που αναρτήθηκε δημοσίως σε ένα λογαριασμό Twitter που τον ακολουθούν σχεδόν πέντε χιλιάδες άτομα και θα μπορούσαν να το δουν άλλες τόσες χιλιάδες τυχαίοι επισκέπτες
Όπως παραδέχεται και ο ίδιος, το σχόλιό του «ήταν πρόστυχο, χυδαίο και σχεδόν πορνογραφικό» –όπως πολλά από τα tweets του, σύμφωνα με τη δική του παραδοχή.
Περαιτέρω, στο δεύτερο tweet που έγραψε την κατηγορεί, ή αφήνει σαφώς να υπονοηθεί ότι πήγε στη Σουηδία όχι για να κάμει δημοσιογραφική εργασία, δηλαδή να μεταδώσει το διαγωνισμό τραγουδιού της Γιουροβίζιον αλλά για να κάμει διακοπές πληρωμένες από το ΡΙΚ.
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε ότι τα δύο μηνύματα περιέχουν αναφορές που συνιστούν παραβιάσεις, οι οποίες διαπερνούν το σύνολο της γενικής πρόνοιας του Κώδικα που προβλέπει ότι:
«Το ήθος, η αξιοπρέπεια και εντιμότητα, η διαγωγή, η συμπεριφορά και το επαγγελματικό επίπεδο των λειτουργών θα πρέπει να είναι της υψηλότερης δυνατής στάθμης. Οι λειτουργοί των ΜΜΕ αποφεύγουν δημοσιεύματα ή μεταδόσεις ή τη χρήση γλώσσας, που με βάση τις επικρατούσες αντιλήψεις, έχουν χυδαίο ή αισχρό περιεχόμενο. Οι λειτουργοί έχουν δικαίωμα να κρίνουν το έργο συναδέλφων τους, αλλά το πράττουν με σεβασμό στην τιμή και υπόληψή τους και αποφεύγουν προσωπικές επιθέσεις και μειωτικές της προσωπικότητας αναφορές».
Δεδομένης της θέσης του Μαρίνου Νομικού ότι προσωπικά δεν κάνει διακρίσεις φύλου, η Επιτροπή δεν θεώρησε την πρώτη ανάρτησή του ως «σεξιστική», δηλαδή ως παραβίαση της πρόνοιας του άρθρου 12 περί αποφυγής δυσμενών διακρίσεων στη βάση του φύλου και του προσωπικού καθεστώτος της παραπονούμενης.
Η Επιτροπή θεωρεί χρήσιμο να υποδείξει ότι η διαχωριστική γραμμή μεταξύ της συμπεριφοράς των λειτουργών των ΜΜΕ ως δημοσιογράφων και ως ιδιωτών πολιτών είναι πολύ λεπτή οσάκις αφορά σε θέματα που είναι δυνατό να υποδηλώνουν «δημοσιογραφική δραστηριότητα».


      Εμένα το πρόβλημά μου βέβαια δεν είναι με τους δύο δημοσιογράφους. Είναι με την επιτροπή δεοντολογίας: Ο δημοσιογράφος είναι γνωστός, άρα ήδη αρμενίζουμε στραβά: το σουξέ είναι πάντα ύποπτο και η πιθανή κουτσουκέλα έχει ένα κύρος. Βεβαίως τα μηνύματά του σε προσωπικό λογαριασμό στο tweeter δεν είναι δυνατόν να εκπηγάζουν από τη δημοσιογραφική του ιδιότητα: μια τέτοια διαπίστωση, θα έπρεπε να έπεται τεμαχισμού του δημοσιογράφου, ώστε να έχουμε από τη μία τον δημοσιογράφο και από την άλλη τον υπόλοιπο Νομικό. Οι λειτουργοί των ΜΜΕ δεν πρέπει να αποφεύγουν δημοσιεύματα ή μεταδόσεις ή τη χρήση γλώσσας, που με βάση τις επικρατούσες αντιλήψεις, έχουν χυδαίο ή αισχρό περιεχόμενο. Γενικώς, οι λειτουργοί, πρέπει να εκφράζονται όπως γουστάρουν, και οι επικρατούσες αντιλήψεις θα έπρεπε να είναι ένα πεδίο (βολής) στο οποίο να ασκούνται οι δημοσιογράφοι, για να τις κάνουν κομματάκια. Φύλο και φτερό. Επειδή οι επικρατούσες αντιλήψεις και η κοινή γνώμη είναι καραπουτανάρες. Ευτυχώς η επιτροπή δεν έκρινε σεξιστικό το σχόλιο του Νομικού και εντάξει υπάρχει μια ατυχής, θολή (όσο και το θέμα) έκφραση περί θεμάτων που υποδηλώνουν δημοσιογραφική δραστηριότητα.

και η απόφαση:


ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΧΥΔΑΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ ΑΠΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦ

     Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας αποφάσισε ότι σχόλιο που δημοσίευσε ο δημοσιογράφος Μαρίνος Ν...ομικός σε λογαριασμό στο Twitter ήταν χυδαίο και προσβλητικό για τη Μελίνα Καραγεωργίου, δημοσιογράφο του ΡΙΚ και παρουσιάστρια του διαγωνισμού τραγουδιού της Γιουροβίζιον.
Το σχόλιο ανέφερε: «Τα αστεία Μελίνα μου είναι όπως τα αρχίδια στην πίπα. Πρέπει πρώτα να τα πιάσεις για να μπορείς να αποδώσεις».
Εξετάζοντας το παράπονο της Μελίνας Καραγεωργίου για «άκρως προσβλητικό σχόλιο» σε βάρος της, και με βάση την παραδοχή του Μαρίνου Νομικού πως το σχόλιο ήταν «πρόστυχο, χυδαίο και σχεδόν πορνογραφικό» όπως πολλά από τα tweets του, η Επιτροπή αποφάσισε ότι το μήνυμα είχε χυδαίο και αισχρό περιεχόμενο κατά παράβαση της γενικής πρόνοιας που ρυθμίζει την επαγγελματική συμπεριφορά, διαγωγή και το επαγγελματικό επίπεδο των δημοσιογράφων.
Η Επιστολή ασχολήθηκε επισταμένα με το ερώτημα που απασχολεί πλείστες όσες Επιτροπές Δεοντολογίας στον κόσμο, κατά πόσο έχουν αρμοδιότητα εξέτασης παραπόνων για αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Με βάση την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ότι έχει εφαρμογή «επί όλων των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης… και των λειτουργών των» και ότι η «Επιτροπή δέχεται, επιλαμβάνεται και αποφασίζει επί παραπόνων για κατ’ ισχυρισμό παραβιάσεις του παρόντα Κώδικα από Λειτουργό ή/και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης…» η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι εκτός της δικαιοδοσία της αλλά έχει αρμοδιότητα να εξετάζει τη συμπεριφορά δημοσιογράφων μέσω των σελίδων αυτών όταν από τα δεδομένα προκύπτει ότι το υπό κρίση άτομο ενήργησε στη βάση του δημοσιογραφικού του υπόβαθρου.
Στην προκειμένη περίπτωση και με βάση το γεγονός ότι ο Μαρίνος Νομικός είναι γνωστός δημοσιογράφος και τηλεοπτικός σχολιαστής, αποφάσισε ότι η ιδιότητά του στο σχόλιο ως δημοσιογράφου ήταν διάχυτη.
Η Επιτροπή τόνισε στην απόφασή της ότι «η επαγγελματική συμπεριφορά των δημοσιογράφων θα πρέπει να είναι ενιαία και η τήρηση των κανόνων της δημοσιογραφικής δεοντολογίας διαχρονική και ανεξάρτητη από τον τρόπο εκδήλωσης της, επομένως και μέσα από τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες συνεχώς αποκτούν και μεγαλύτερη σημασία όσον αφορά στην ενημέρωση».


     Τελικά την απόφαση, δεν την λες και απόφαση. Η επιτροπή συνεδρίασε και έκρινε πως το σχόλιο είχε χυδαίο και αισχρό περιεχόμενο: δεν είχε. ΄Ηταν. Είναι σαν να ρωτάς σε ποιο κεφάλαιο του τηλεγραφήματος βρίσκεσαι τώρα;
     H επιτροπή αποφάσισε ότι οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι εκτός της δικαιοδοσία(ς) της αλλά έχει την αρμοδιότητα να εξετάζει τη συμπεριφορά δημοσιογράφων μέσω των σελίδων αυτών όταν από τα δεδομένα προκύπτει ότι το υπό κρίση(ν) άτομο ενήργησε στη βάση του δημοσιογραφικού του υπόβαθρου. Η επιτροπή, δηλαδή αποφάσισε με αυτή την αφορμή πως δεν είναι δουλειά της να κρίνει το τι γράφεται στα social media, έπρεπε να θιγεί η Μελίνα για να αποφασιστεί. Και ας φτάσω επιτέλους στο ζουμί: η ιδιότητά του στο σχόλιο ως δημοσιογράφου ήταν διάχυτη: δηλαδή το ίδιο το σχόλιο έσταζε δημοσιογραφίλα.
     Αγαπητοί μου, διάχυτη, χυτή ή σε στερεά μορφή, δημοσιογραφική δουλειά κάνει πολύς κόσμος πια, το ίντερνετ τραβά το χαλί κάτω από τα πόδια της επαγγελματικής δημοσιογραφίας. Αυτό υπονοείται αν τουμπάρουμε το σκεπτικό, μέσα στην πραγματικότητα, ξηλώνοντας την αγκύλωση μιας επίσημης θέσης που φιλοσοφεί: ο Νομικός είναι δημοσιογράφος και άνθρωπος με προσωπικό λογαριασμό. Του βγαίνει το λειτούργημα και στο tweeter. Δημοσιογραφία είναι να γράφεις δημόσια, έτσι οι περισσότεροι είμαστε δημοσιογράφοι, γνωστοί ή μη, όμως στην περίπτωση του επαγγελματία λειτουργού τίθεται θέμα διαχωρισμού της δημοσιογραφικής ιδιότητας από